Christopher Wren

Wstęp

Christopher Wren, urodzony 20 października 1632 roku w East Knoyle, był jednym z najważniejszych architektów i uczonych w historii Anglii. Jego dziedzictwo obejmuje nie tylko znakomite dzieła architektoniczne, ale także wkład w rozwój nauki i astronomii. Najbardziej znanym osiągnięciem Wrena jest projekt katedry św. Pawła w Londynie, która stała się symbolem miasta po wielkim pożarze w 1666 roku. Jako profesor astronomii oraz członek założyciel Royal Society, przyczynił się do rozwoju nauk ścisłych i nadal inspiruje kolejne pokolenia architektów i naukowców.

Życiorys

Lata nauki

Christopher Wren pochodził z rodziny o tradycjach akademickich. Jego ojciec, również Christopher Wren, był duchownym, a rodzina miała swoje korzenie w rojalistycznych przekonaniach. Po przejściowych kłopotach związanych z angielską wojną domową, Wren skoncentrował się na edukacji. W wieku 19 lat zaczął uczęszczać do Westminster School w Londynie, gdzie jego talent do nauk ścisłych został dostrzegany przez nauczycieli.

Po ukończeniu szkoły, Wren przez trzy lata pracował jako asystent doktora Charlesa Scarborougha, co pozwoliło mu zgłębić tajniki anatomii oraz matematyki. Jego zainteresowania obejmowały również astronomię, co doprowadziło do jego studiów na Wadham College w Oxfordzie w latach 1649-1653. Tam zyskał uznanie jako student i eksperymentator, co otworzyło mu drzwi do kariery akademickiej.

Uczony

Wren był nie tylko architektem, ale także wybitnym uczonym. W 1657 roku został profesorem astronomii na Uniwersytecie Gresham w Londynie. Jego badania nad Saturnem oraz jego pierścieniami były pionierskie jak na tamte czasy. Interesował się również zagadnieniami matematycznymi oraz anatomią. Brał aktywny udział w spotkaniach naukowych, które doprowadziły do powstania Royal Society – instytucji promującej badania naukowe.

Wren współpracował z innymi wybitnymi naukowcami swojego czasu, takimi jak John Wilkins oraz Robert Hooke. Jego wkład w rozwój matematyki został doceniony przez Izaaka Newtona, który uznał go za jednego z największych matematyków swojej epoki.

Architektura i odbudowa Londynu

Początki kariery architektonicznej

Wren rozpoczął swoją karierę architektoniczną pod koniec lat 50-tych XVII wieku. Zanim jednak stał się uznawanym architektem, badał metody fortyfikacji miast oraz analizował klasyczne dzieła architektury, takie jak „De Architectura” Witruwiusza. Jego pierwsze projekty dotyczyły budowli uniwersyteckich oraz kaplic.

W 1666 roku, po wielkim pożarze Londynu, Wren został mianowany Komisarzem ds. Odbudowy miasta. Miał wielkie plany dotyczące nowego układu urbanistycznego, który obejmował szerokie aleje i otwarte przestrzenie. Niestety, jego ambicje spotkały się z oporem ze strony właścicieli gruntów i pomysły te nie zostały w pełni zrealizowane.

Katedra św. Pawła

Katedra św. Pawła to bez wątpienia najważniejsze dzieło Christophera Wrena. Po wielkim pożarze Londynu przystąpił do jej rekonstrukcji i zaprojektował nową katedrę opartą na planie krzyża łacińskiego z charakterystyczną kopułą. Proces budowy rozpoczął się w 1675 roku i trwał przez długie lata z licznymi modyfikacjami projektu. Wren nie tylko zaprojektował budowlę; aktywnie uczestniczył w jej realizacji jako główny inspektor prac budowlanych.

Katedra stała się symbolem Londynu oraz jednym z najważniejszych przykładów architektury barokowej w Anglii. Po zakończeniu budowy Wren miał 90 lat i mógł cieszyć się sukcesem swojego życia zawodowego.

Dzieła Christophera Wrena

Inne znane projekty

Oprócz katedry św. Pawła, Christopher Wren zaprojektował wiele innych znaczących budowli. Należą do nich kaplica uniwersytecka Pembroke oraz Emmanuel College w Cambridge, a także Sheldonian Theatre w Oxfordzie – pierwszy projekt zwieńczony kopułą.

Wren był odpowiedzialny za odbudowę wielu kościołów londyńskich po wielkim pożarze, w tym kościołów Saint Clement Danes oraz Saint Andrew by the Wardrobe. Jego projekty odznaczały się innowacyjnością oraz doskonałym połączeniem form klasycznych z nowoczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi.

Królewskie Obserwatorium Astronomiczne

W 1675 roku Christopher Wren otrzymał zadanie zaprojektowania Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego w Greenwich dla Johna Flamsteeda, mianowanego pierwszym Królewskim Astronomem Anglii. Obserwatorium miało na celu pomoc w określaniu długości geograficznej – kluczowego aspektu żeglugi morskiej.

Zamiast skupiać się jedynie na obserwacjach astronomicznych, Wren wykorzystał swoje umiejętności inżynieryjne do stworzenia budowli funkcjonalnej i estetycznej zarazem, podkreślającej znaczenie nauki dla rozwoju imperium brytyjskiego.

Zakończenie

Christopher Wren pozostawił po sobie niezatarte ślady zarówno w architekturze, jak i nauce. Jego wkład w odbudowę Londynu oraz projektowanie katedry św. Pawła sprawił, że jest on jednym z najbardziej rozpoznawalnych architektów swojego czasu. Nawet dziś jego prace są studiowane i podziwiane przez ludzi na całym świecie.

Zmarł 25 lutego 1723 roku w Hampton Court i został pochowany w katedrze św. Paw

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).