Exserohilum turcicum
2026-06-11Wstęp
Exserohilum turcicum to gatunek grzybów, który należy do klasy Dothideomycetes. Jest to pasożyt roślinny, który wywołuje chorobę znaną jako helmintosporioza liści kukurydzy. Ten patogen atakuje przede wszystkim kukurydzę oraz sorgo, co stanowi istotne zagrożenie dla upraw tych roślin. W artykule zostaną omówione systematyka i nazewnictwo, morfologia oraz cykl rozwojowy Exserohilum turcicum, a także jego wpływ na uprawy rolne i metody zwalczania.
Systematyka i nazewnictwo
Gatunek Exserohilum turcicum został po raz pierwszy opisany w 1876 roku przez A. Passo, który nadał mu nazwę Helminthosporium turcicum. W 1974 roku K.J. Leonard i E.G. Suggs zmienili nazwę na obecną, uznaną przez Index Fungorum. W literaturze fachowej można spotkać również synonimy tego gatunku, takie jak Bipolaris turcica czy Drechslera turcica. Exserohilum turcicum zalicza się do rodziny Pleosporaceae, w obrębie rzędu Pleosporales.
W klasyfikacji według Index Fungorum gatunek ten zajmuje następującą pozycję: Exserohilum, Pleosporaceae, Pleosporales, Pleosporomycetidae, Dothideomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi. Taksonomia tego grzyba jest istotna dla jego identyfikacji oraz badań nad jego biologią i epidemiologią.
Morfologia Exserohilum turcicum
Morfologia Exserohilum turcicum jest charakterystyczna dla tego gatunku i pozwala na jego identyfikację pod mikroskopem. Konidia mają długość od 73 do 137 μm oraz szerokość od 18 do 23 μm. Zawierają od 4 do 9 przegrod, są wrzecionowate i mogą być proste lub lekko zakrzywione z wyraźnie wystającym dzióbkiem. Konidia powstają na końcu konidioforów i występują pojedynczo lub w grupach.
Konidiofory są brązowe, nieregularnie cylindryczne i składają się z 3–7 członów o szerokości od 11 do 17 μm oraz długości od 165 do 283 μm. Wyrastają one w pobliżu aparatów szparkowych rośliny gospodarza lub przebijają się przez naskórek. Grzybnia zimuje w glebie oraz na resztkach roślinnych i ziarnie siewnym, co umożliwia jej przetrwanie w trudnych warunkach.
Cykl rozwojowy
Cykl rozwojowy Exserohilum turcicum rozpoczyna się od kiełkowania grzybni lub zarodników wiosną. Zarodniki kiełkują zazwyczaj w ciągu 8–12 godzin na liściach sorga oraz w 3–6 godzin na liściach kukurydzy. Kiełkowanie następuje tylko w odpowiednich warunkach – na wilgotnych powierzchniach liści przy optymalnej temperaturze wynoszącej około 25 °C.
Podczas infekcji grzyb przymocowuje się do powierzchni liści za pomocą specjalnych struktur zwanych przycistkami. Te są bardzo wrażliwe na wysychanie, co ogranicza możliwość infekcji w warunkach niskiej wilgotności powietrza. Po przymocowaniu się do liścia strzępki rostkowe kiełkują z końców konidiów i mogą rozwijać się dalej, prowadząc do wtórnych infekcji w trakcie sezonu wegetacyjnego.
W wyniku infekcji na liściach roślin rozwija się grzybnia, która produkuje kolejne konidia zdolne do zarażania innych roślin. U niektórych zarodników dochodzi do pogrubienia ściany komórkowej i tworzenia chlamydospor – form przetrwalnikowych, które mogą przetrwać niekorzystne warunki środowiskowe.
Wpływ na uprawy rolne
Exserohilum turcicum jest poważnym zagrożeniem dla upraw kukurydzy i sorga, ponieważ helmintosporioza liści może prowadzić do znacznych strat plonów. Infekcja tym patogenem objawia się typowymi plamami na liściach, które mogą prowadzić do ich przedwczesnego opadania oraz ogólnego osłabienia rośliny. W konsekwencji wpływa to negatywnie na jakość plonów oraz rentowność upraw.
Aby minimalizować wpływ tego grzyba na uprawy stosuje się różne metody ochrony roślin. Kluczowe znaczenie ma wybór odpornych odmian kukurydzy oraz stosowanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych mogących ograniczyć rozwój patogenu. Regularne monitorowanie stanu zdrowia roślin oraz stosowanie fungicydów może również pomóc w zwalczaniu infekcji.
Metody ochrony przed Exserohilum turcicum
Skuteczne zwalczanie Exserohilum turcicum wymaga zastosowania zintegrowanego podejścia obejmującego zarówno metody agrotechniczne, jak i chemiczne. Wybór odpornych odmian kukurydzy jest kluczowy dla ograniczenia straty spowodowanej tym patogenem. Ważne jest również właściwe zarządzanie glebą oraz rotacja upraw, które mogą zmniejszyć presję choroby poprzez zmniejszenie kontaktu grzyba z gospodarzem.
Kolejnym istotnym aspektem jest monitorowanie wilgotności gleby oraz klimatu wokół upraw. Sprzyjające warunki dla rozwoju Exserohilum turcicum to wysoka wilgotność powietrza oraz odpowiednia temperatura; dlatego kontrola tych parametrów może ograniczyć rozwój choroby.
Ponadto stosowanie fungicydów o działaniu systemowym lub kontaktowym może być skuteczne w walce z helmintosporiozą liści kukurydzy. Warto jednak pamiętać o rotacji środków ochrony roślin, aby zapobiec rozwojowi odporności u patogenu.
Zakończenie
Exser
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).