Zasłonak zielony

Zasłonak zielony – Cortinarius venetus

Zasłonak zielony, znany naukowo jako Cortinarius venetus, to gatunek grzybów z rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae). Po raz pierwszy został opisany przez znanego mykologa Eliasza Fries w 1821 roku, który nadał mu nazwę Agaricus urbicus. W 1838 roku Fries przeniósł go do rodzaju Cortinarius, co zostało zaakceptowane do dziś. W Polsce grzyb ten został nazwany przez Andrzeja Nespiaka w 1975 roku, a alternatywna nazwa to zasłonak wątpliwy. Zasłonak zielony jest znany z tego, że jest grzybem trującym, co czyni go istotnym obiektem badań w kontekście mykologii oraz bezpieczeństwa żywnościowego.

Systematyka i nazewnictwo

W klasyfikacji systematycznej zasłonak zielony należy do rzędu Agaricales oraz klasy Agaricomycetidae. Jego przynależność do grupy Basidiomycota sprawia, że jest jednym z wielu grzybów, które odgrywają ważną rolę w ekosystemach leśnych. Systematyka grzybów jest skomplikowana i często zmienia się w wyniku nowych badań i odkryć. Zasłonak zielony jest jednym z przedstawicieli rodziny zasłonakowatych, która obejmuje wiele gatunków o różnych właściwościach morfologicznych oraz ekologicznych.

Morfologia zasłonaka zielonego

Morfologia tego gatunku grzyba jest zróżnicowana i zmienia się w zależności od etapu rozwoju owocnika. Kapelusz zasłonaka zielonego osiąga średnicę od 1,5 do 7 cm. Na początku jego kształt jest półkulisty, a z czasem staje się łukowaty i płaski z lekkim garbem lub tępym wklęśnięciem. Powierzchnia kapelusza jest pilśniowata i ma kolor żółtozielony lub oliwkowy, który później zmienia się na oliwkowobrązowy. Brzeg kapelusza jest jaśniejszy – oliwkowożółty – i u młodych owocników może być połączony z resztkami zasnówki.

Blaszki są szerokie i szeroko przyrośnięte do trzonu. Na początku mają kolor oliwkowozielony, a później rdzawobrązowy. Ich ostrza są jaśniejsze i jednolicie ubarwione. Trzon zasłonaka zielonego ma wysokość od 3 do 8 cm oraz grubość od 5 do 10 mm. Jest walcowaty, z dolną częścią maczugowatą i kruchą. Młode okazy mają trzon pełny i pokryty siarkowożółtymi włókienkami, podczas gdy starsze egzemplarze są puste w środku oraz pokryte brązowymi włóknami. Tylko podstawa trzonu pozostaje żółtozielona.

Miąższ grzyba w stanie suchym ma barwę białawą, natomiast w stanie wilgotnym przybiera oliwkowoszary kolor. Zasłonak zielony wydaje charakterystyczny zapach rzodkiewkowy oraz ma cierpki smak. Cechy mikroskopowe tego grzyba obejmują zarodniki jajowate, prawie okrągłe o średnio brodawkowanej powierzchni, które mają rozmiary od 6 do 8 μm długości oraz od 5,5 do 6 μm szerokości.

Gatunki podobne

Zasłonak zielony ma kilka podobnych gatunków w obrębie rodziny Cortinarius. Najbardziej zbliżonym gatunkiem jest zasłonak kutnerkowaty (Cortinarius cotoneus). Oba te grzyby mają pilśniowaty kapelusz; jednak kapelusz zasłonaka kutnerkowatego nie wykazuje cechy higrofaniczności, a jego trzon nie jest bulwiasty ani nie posiada zielonkawych odcieni jak w przypadku zasłonaka zielonego. Różnice te są istotne dla mykologów zajmujących się identyfikacją grzybów w terenie.

Występowanie i siedlisko

Zasłonak zielony występuje głównie w Europie oraz Kanadzie. W Polsce jego obecność została udokumentowana tylko w dwóch lokalizacjach do roku 2003 – w Górach Świętokrzyskich oraz Zakopanem. Grzyb ten jest mykoryzowy, co oznacza, że współżyje z roślinami wyższymi poprzez system korzeniowy. Rośnie na ziemi w lasach iglastych, szczególnie pod jodłami, świerkami oraz sosnami; rzadziej można go spotkać pod bukami. Owocniki pojawiają się od sierpnia do października.

Należy podkreślić, że zasłonak zielony jest grzybem trującym. Jego spożycie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, dlatego nie powinien być zbierany ani konsumowany przez osoby bez odpowiedniej wiedzy na temat mykologii oraz identyfikacji grzybów.

Zakończenie

Zasłonak zielony to interesujący gatunek grzyba o unikalnych cechach morfologicznych oraz ekologicznych. Jego trujące właściwości sprawiają, że stanowi on ważny temat badań dla mykologów oraz miłośników grzybów. Zrozumienie jego klasyfikacji systematycznej oraz morfologii pozwala na lepszą identyfikację i różnicowanie go od innych podobnych gatunków. W kontekście ochrony bioróżnorodności oraz zachowania zdrowia publicznego kluczowe staje się również zwiększenie świadomości na temat potencjalnego zagrożenia ze strony grzybów trujących takich jak zasłonak zielony.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).